(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.51. అధ్యాయః 051
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
ఉత్తరదిగభిమానిదేవతయా పరదారత్వశంకయా స్వభోగమనంగీకుర్వాణమష్టావక్రంప్రతి జరతీరూపత్యాగేన కన్యారూపస్వీకరణపూర్వకం స్వపాణిగ్రహణప్రార్థనా॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ।

అథ సా స్త్రీ తమువాచ విప్రమేవం భవత్వితి।
తైలం దివ్యముపాదాయ స్నానశాటీముపానయత్॥ 13-51-1(83578)
అనుజ్ఞాతా చ మునినా సా స్త్రీ తేన మహాత్మనా।
అథాస్య తైలేనాంగాని సర్వాణ్యేవాభ్యమృక్షత॥ 13-51-2(83579)
శనైశ్చాచ్ఛాదితస్తత్ర స్నానశాలాముపాగమత్।
భద్రాసనం తతశ్చిత్రమృషిరన్వగమన్నవం॥ 13-51-3(83580)
అథోపవిష్టశ్చ యదా తస్మిన్భద్రాసనే తదా।
స్నాపయామాస శనకైస్తమృషిం సుఖహస్తవత్।
దివ్యం చ విధివచ్చక్రే సోపచారం మునేస్తదా॥ 13-51-4(83581)
జలేన సుసుఖోష్ణేన తస్యా హస్తసుఖేన చ।
వ్యతీతాం రజనీం కృత్స్నాం నాజానాత్స మహావ్రతః॥ 13-51-5(83582)
తత ఉత్థాయ స మునిస్తదా పరమవిస్మితః।
పూర్వస్యాం దిశి సూర్యం చ సోఽపశ్యదుదితం దివి॥ 13-51-6(83583)
`సంధ్యోపాసనమిత్యేవ సర్వపాపహరం న మే।'
తస్య బుద్ధిరియం కింతు మోహస్తత్త్వమిదం భవేత్॥ 13-51-7(83584)
అథోపాస్య సహస్రాంశుం కిం కోరమీత్యువాచ తాం।
సా చామృతరసప్రఖ్యం క్రషేరన్నముపాహరత్॥ 13-51-8(83585)
తస్య స్వాదుతయాఽన్నస్య న ప్రభూతం చకార సః।
వ్యగమచ్చాప్యహఃశేష తతః సంధ్యాఽఽగమత్పునః॥ 13-51-9(83586)
అథ సా స్త్రీ భగవంతం సుప్యతామిత్యచోదయత్।
తత్ర వై శయనే దివ్యే తస్య తస్యాశ్చ కల్పితే॥ 13-51-10(83587)
[పృథక్ర్వైవ తథా సుప్తౌ సా స్త్రీ స చ మునిస్తదా।
తథాఽర్థరాత్రే సా స్త్రీ తు శయనం తదుపాగమత్॥] 13-51-11(83588)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 13-51-12x(6882)
న భద్రే పరదారేషు మనో మే సంప్రసజ్జతి।
ఉత్తిష్ఠ భద్రే భద్రం తే స్వాపం వై విరమస్వ చ॥ 13-51-12(83589)
భీష్మ ఉవాచ। 13-51-13x(6883)
సా తదా తేన విప్రేణ తథా ధృత్యా నివర్తితా।
స్వతంత్రాఽస్మీత్యువాచర్షిం న ధర్మచ్ఛలమస్తి తే॥ 13-51-13(83590)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 13-51-14x(6884)
నాస్తి స్వతంత్రతా స్త్రీణామస్వతంత్రా హి యోషితః।
ప్రజాపతిమతం హ్యేతన్న స్త్రీ స్వాతంత్ర్యమర్హతి॥ 13-51-14(83591)
స్త్ర్యువాచ। 13-51-15x(6885)
బాధనే మైథునం విప్ర మమ భక్తిం చ పశ్య వై।
అధర్మం ప్రాప్స్యసే విప్ర యన్మాం త్వం నాభినందసి॥ 13-51-15(83592)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 13-51-16x(6886)
హరంతి దోషజాతాని నరమింద్రియకింకరం।
ప్రభవామి సదా ధృత్యా భద్రే స్వశయనం వ్రజ॥ 13-51-16(83593)
స్త్ర్యువాచ। 13-51-17x(6887)
శిరసా ప్రణమే విప్ర ప్రసాదం కర్తుమర్హసి।
భూమౌ నిపతమానాయాః శరణం భవ మేఽనఘ॥ 13-51-17(83594)
యది వా దోషజాతం త్వం పరదారేషు పశ్యసి।
ఆత్మానం స్పర్శయాంయద్య పాణిం గృహ్ణీష్వ మే ద్విజ॥ 13-51-18(83595)
న దోషో భవితా చైవ సత్యేనైతద్బ్రవీంయహం।
స్వతంత్రాం మాం విజానీహి యో ధర్మః సోస్తు వై మయి।
త్వయ్యావేశితచిత్తా చ స్వతంత్రాఽస్మి భజస్వ మాం॥ 13-51-19(83596)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 13-51-20x(6888)
స్వతంత్రా త్వం కథం భద్రే బ్రూహి కారణమత్ర వై।
నాస్తి త్రిలోకే స్త్రీ కాచిద్యా వై స్వాతంత్ర్యమర్హతి॥ 13-51-20(83597)
పితా రక్షతి కౌమారే భర్తా రక్షతి యౌవనే।
పుత్రస్తు స్థావిరే భావే న స్త్రీ స్వాతంత్ర్యమర్హతి।
`న వృద్ధామక్షతాం మన్యే చ చేచ్ఛా త్వయి మేఽనఘే' 13-51-21(83598)
స్త్ర్యువాచ। 13-51-22x(6889)
కౌమారం బ్రహ్మచర్యం మే కన్యైవాస్మి న సంశయః।
పత్నీం కురుష్వ మాం విప్ర శ్రద్ధాం విజహి మా మమ॥ 13-51-22(83599)
అష్టావక్ర ఉవాచ। 13-51-23x(6890)
యథా మమ తథా తుభ్యం యథా తుభ్యం తథా మమ।
జిజ్ఞాసేయమృషేస్తస్య విఘ్నః సత్యం ను కిం భవేత్॥ 13-51-23(83600)
ఆశ్చర్యం పరమం హీదం కిన్ను శ్రేయో హి మే భవేత్।
దివ్యాభరణవస్త్రా హి కన్యేయం మాముపస్థితా॥ 13-51-24(83601)
కిం త్వస్యాః పరమం రూపం జీర్ణమాసీత్కథం పునః।
కన్యారూపమిహాద్యైవం కిమివాత్రోత్తరం భవేత్॥ 13-51-25(83602)
యథా మే పరమా శక్తిర్న వ్యుత్థానే కథంచన।
న రోచతే హి వ్యుత్థానం సత్యేనాసాదయాంయహం॥ ॥ 13-51-26(83603)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ఏకపంచాశోఽధ్యాయః॥ 51 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-51-2 అభ్యమృక్షతి అభ్యంజితవతీ॥ 7-51-3 శనైశ్చోత్సాదిత ఇతి డ.ఝ. పాఠః। తత్ర ఉత్సాదితః చాలితః॥ 7-51-5 నాజానాత్ న జ్ఞాతవాన్॥ 7-51-9 న ప్రభూతం చకార పూర్ణమితి నాభ్యవదదిత్యర్థః॥ 7-51-12 స్వయం వై విరమస్వ చేతి ఝ.పాఠః॥ 7-51-13 స్వాతంత్ర్యాన్మమ। న తవ పారదార్యదోషోఽస్తీత్యర్థః॥ ధర్మచ్ఛలం పరపురుషప్రలోభనం। నాధర్మఫలమస్తి త ఇతి ధ. పాఠః॥ 7-51-14 నాస్తీతి అప్రదత్తా త్వాం న కామయే ఇత్యర్థః॥ 7-51-18 స్పర్శయామి దదామి॥ 7-51-19 స్వతంత్రామాత్మప్రదానం ఇతి శేషః। యో ధర్మః పాణిగ్రహణాదిసంస్కారో మయి మన్నిమిత్తం సోస్తు॥ 7-51-22 విజహి మా మా నాశయ॥ 7-51-23 తుభ్యం తవ। సంగమశ్రద్ధేత్యుభయత్ర శేషః। కిం తస్య మయా కన్యార్థినా ప్రార్తితస్య తత్కర్తృకా ఇయం జిజ్ఞాసా మమ పరీక్షా కిమయం సాధురసాధుర్వేతి॥ 7-51-24 విఘ్రత్వమేవాహ ఆశ్చర్యమితి। పూర్వమతిజీర్ణత్వేన దృష్టా పునః కన్యేవ దృశ్యత ఇతి మాయారూపమాశ్చర్యం॥ 7-51-25 అత్రాస్మిన్విషయే కిముత్తరం శ్రేష్ఠతరం। పర్వపరిగృహీతస్యాత్యాగః ఉత ఏతస్యాః స్వీకారః కర్తవ్య ఇతి భావః॥ 7-51-26 న వ్యుత్థాస్యేఽస్యాః స్వీకారం న కరిష్యే। వ్యుత్థానం ధర్మాతిక్రమో మమ న రోచతే కింతు సత్యేనాసాదయాంబహం దారానితి శేషః। ధృత్యైనాం సాధయాంయహమితి ధ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.